Şube Müdürlüğünde Şube Sorumlularına İlişkin Öneri Raporu*
Tarih:13.04.2003
Sayı:1
1-GİRİŞ:
Derneğimize yapılan başvurulardan;
Gümrükler Genel Müdürlüğü ile AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünde görevli bazı Gümrük ve AB Uzmanlarına Şube Sorumlusu sıfatı verilmek suretiyle Şube Müdürlüğünde istihdam edildikleri, ayrıca her iki Genel Müdürlükte uzun zamandır Şube Müdürlüğü sınavı açılmadığı ve bu uygulamalar nedeniyle personel arasında huzursuzluğa neden olunduğu anlaşılmıştır.
2-YASAL DÜZENLEME:
a) 657 Sayılı Kanunun 68 inci maddesi gereğince 1 ve 2 nci derece görevlere atanabilmek için 10 yıl hizmet şartı aranmaktadır. Dolayısı ile bu göreve vekalet edecek kişinin de asilde aranan 10 yıl hizmet şartını taşıması gerekmektedir.
b)3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 174 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 13.12.1983 gün ve 174 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Kaldırılması ve Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkındaki Kanunun Hiyerarşik Kademeler ve Birim Unvanları Başlıklı 15 inci maddesi ile (EK:3) Bakanlık Merkez teşkilatının;
1. Müsteşarlık,
2. Müsteşarlığa bağlı Genel Müdürlük, Kurul Başkanlığı veya Daire Başkanlığı,
3. Genel Müdürlük veya Kurul Başkanlığına bağlı Daire Başkanlığı,
4. Şube Müdürlüğü,
5. İhtiyaca göre kurulacak şeflik.
Şeklinde düzenleneceği belirtilmiştir.
c) 99 seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde;
“1- Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;
a) 1-4 üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,
b) 5-15 inci dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekmektedir.
2- Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunmadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.”
Hükümlerine yer verilmiş;
d) 17.11.1999 tarihli ve (1999/2) sayılı Genelge (EK:2) ile de vekaleten görevlendirmelerde 99 seri No’lu Genel Tebliğ hükümlerine uygun hareket edilmesi, “...vekaleten önerilen personelin gerek öğrenim, gerekse hizmet süresi açısından asilin şartlarına en yakın personel arasından olmasına dikkat edilerek personel arasında huzursuzluğa neden olacak görevlendirme talebinde bulunulmaması..”
talimatı verilmiştir.
e) Atama ve Görevde Yükselme Yönetmeliğine göre Merkez Teşkilatı Şube Müdürlüğüne atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinde öngörülen şartları taşıyor olmak ve anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesinin (A) bendinin (d) alt bendinde belirtilen Gümrük Müdür Yardımcısı, Gümrük Muhafaza Müdür Yardımcısı, Personel Müdür Yardımcısı veya (B) bendinin (a) alt bendinde sayılan Uzman, APK Uzmanı görevlerinde en az iki yıl veya (B) bendinin (b) alt bendinde sayılan Araştırmacı görevinde en az on yıl ya da merkez teşkilatında Şef olarak en az üç yıl, Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü merkez Şube Müdürlüğü kadrosuna atanmak için, adı geçen Genel Müdürlükte Muayene Memuru olarak en az beş yıl çalışmış olmak gerekmektedir.
3-İÇERİK:
Mevcut durum itibariyle,
a) Gümrükler Genel Müdürlüğünde toplam 25 adet Şube Müdürü ünvanı kadrosu tahsisli iken, halen 38 adet Şube Müdürlüğü adı altında faaliyet gösteren şubelerin 23’ü asaleten, boş bulunan 2 kadroya karşılık 13 ü Şube Sorumluları tarafından,
b) AB Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünde toplam 9 adet Şube Müdürü kadrosu tahsisli iken 6 sı asaleten, boş bulunan 3 kadroya karşılık 8 i ise Şube sorumluları tarafından yürütülmektedir.
Üstelik uygulamanın gittikçe yaygınlaştırıldığı ve Şube Müdürlüğü ünvanı için her iki Genel Müdürlük tarafından uzun süredir yükselme sınavı yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mevzuatta yasal dayanağı tespit edilemeyen bu görevlendirmelerin personel arasında huzursuzluğa yol açtığı, Şube Müdürlüğü yükselme sınavına girmeyi hak kazanmış personelin hak mağduriyetine neden olunduğu, Şube Sorumluluğu görevini yürüten personelin de haksız olarak yıpratılmasına ve idarenin bu görevlendirme nedeniyle hukuki sorumluluk üstlenmesine yol açtığı,gözlemlenmektedir.
4-ÇÖZÜM VE ÖNERİ:
1-Şube Müdürlüğü yükselme sınavına katılma hakkı bulunan personel için 2001 yılına kadar periyodik olarak yılda bir kez açılan Şube Müdürlüğü yükselme sınavının en kısa süre içerisinde açılması ve bu uygulamanın periyodik olarak devam ettirilmesinin,
2- Her iki Genel Müdürlükte boş bulunan Şube Müdürlüğü kadrolarına asilde bulunan şartlara sahip Uzman, Şef,Gümrük Uzmanları arasında liyakat, hizmet sicil ve yeterlilik kıstasları dikkate alınmak suretiyle vekaleten atama yapılmak suretiyle, Şube Müdürü ihtiyacının karşılanmasının,
3- Gümrük ve AB Uzmanlarının yükselme ve atama şartlarının belirlenmesine yönelik olarak Atama ve Görevde Yükselme Yönetmeliğinde değişikliğe gidilmesinin,
personel arasında yaşanan huzursuzluğu ortadan kaldırılacağı ve çalışma barışının tesisinde olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
* Dernek yönetimine intikal eden dilek ve şikayetlerin değerlendirilmesi sureti ile, çalışma barışının sağlanmasına katkıda bulunmak üzere hazırlanıp başta Gümrük Müsteşarlığı olmak üzere Gümrükler Genel Müdürlüğü ile AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne sunulmuştur.