Türkiye’nin AB üyeliğine doğru yürüdüğü şu dönemlerde,Türkiye-AB Ortaklık Konseyi kararları çerçevesinde Türkiye’nin mevzuatının AB gümrük mevzuatıyla uyumlaştırılması çalışmaları devam etmektedir. Uyum çalışmaları bize gümrük sisteminin artık klasik gümrükçülük yerine, teknik,detaycı,Pazar entegrasyonuna uyum gösterebilecek gümrük bilgileri ile donatılmış teorisyen gümrükçülük yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Diğer taraftan şirketler gözüyle de sisteme baktığımızda şirketlerin mi gümrük müşavirlerini yönettiği, yoksa, Gümrük Müşavirlerinin mi şirketleri yönettiği konusunada açıklık getirmek gerekir. Türk Gümrük sisteminin ve yapısının 4458 sayılı Kanun ile değiştiği bu dönemlerde,bir çok gümrük müşaviri yeni kanun ile bütünlük sağlayamamış, Gümrük Müsteşarlığı ise yeni değişen mevzuatın uygulamaları konusunda gümrük müşavirlerine yeterli eğitimi verememiştir. Kaldı ki Gümrük Müsteşarlığı kendi gümrük personelini de eğitmede yeterli performansı gösterememiştir. Firmaların dışa açılması ve ihracatın artması karşısında firmalar gümrük işlemlerine ilişkin gelişmeleri yeterince yetişmiş personelleri olmaması sebebiyle izleyememekte,yatırım ve planlama aşamalarında gümrük teknikleri ve uygulamaları ile ilgili yeterince araştırma yapamamakta,malların gümrüğe gelmesi yada gümrükten çekilmesi işlemlerinde gümrük müşavirleri ile temas etmektedirler.Bilindiği üzere menşe ve kıymet konuları ile tarife, bağlayıcı tarife gibi detay konular hakkında bilgi sahibi olmayan birçok firma ile ilgili olarak AB tarafından soruşturmalar açılmakta ve hem firmaların yurtdışı pazarları azalmakta hemde Türkiye’nin yurtdışındaki itibarı zedelenmektedir. Gümrük Müşavirleri de genelde firmaların günlük iş ve işlemleri ile uğraşıyor olmaları nedeniyle bu tür teknik konulardaki belirsizlikler hem gümrük müşavirlerine ve hem de firmaya sonradan telafisi mümkün olmayan zararlar vermektedir.

Bu tür problemlerin olmamasını teminen firmaca  herhangi bir tedbir de alınamamaktadır. Firmalar genelde problemler çıktığında yaptıkları hataları anlayabilmekte ama bu aşamadan sonrada çözümü olabilecek konular çözümsüz hale gelebilmektedir.

Yukarıda etraflıca açıkladığımız konular dikkate alındığında, Gümrük Müşavirlerinin de işini rahatlatabilmek amaçlı olarak halen tarafımdan da sürdürülmekte olan  firmalara yönelik gümrük danışmanlığı sisteminden burada bahsetmek ve konunun tüm firmalar nezdinde hassasiyetle oluşturulmasının sağlamak gerekli hale gelmiştir. Gümrük Müsteşarlığımızda çok değerli arkadaşlar birçok idari görevlerde çalışmış,kimi ayrılmış ve kimide emekli olmuştur. Bu değerli idareci arkadaşların kurum dışına çıktıktan sonra bilgi,beceri ve tecrübelerinden yararlanmak gereklidir. Bu arkadaşların Gümrük Müşavirliği yerine firmalara gümrük danışmanlığı yapması hem kendileri ve hem de firmalar açısından çok daha verimli olacaktır.

Burada gümrük danışmanı firmalarda ne iş yapar, tarifi nedir, sorusu akla gelmektedir. Gümrük Müsteşarlığından ayrıldıktan sonra firmalarda mali danışmanın hukuk danışmanının olduğunu ancak gümrüğe ilişkin teknik konular için herhangi bir müessesenin olmadığını, problem çıktıkça gümrük müşavirlerine sorularak mali müşavir ve hukuk müşavirleri tarafından çözümler bulunulmaya çalışıldığını ancak gümrük tekniğinin çok farklı olması nedeniylede çözüm değil çözümsüzlükler üretildiğini bir çok konunun adli mercilere intikal ettiğini izledim.Bu nedenle de danışmanlık yaptığım firmalarda bu eksikliği gidermeye çalıştım. Firmalarda gümrük danışmanı olarak;aşağıda kayıtlı sayabildiğim konular yanında sayamadığım bir çok iş ve işlemi yapabilir, problemler çıkmadan çözüm önerileri ile firmalara faydalı olabiliriz.

Gümrük danışmanları;

Firmanın her türlü dış ticaretle ilgili yapacağı veya yaptığı yatırımlarda firmayı yönlendirmek, firmanın iç organizasyon şemasında zaman ve insan unsurları dikkate alınarak yapılandırılmasında önerilerde bulunmak, gümrükleme masraflarının asgari düzeye indirilmesini sağlamak,firma dış ticaret ve muhasebe çalışanlarına eğitim vermek, firmanın tüm işlemlerinde gümrük müşavirini aşan konulara müdahale etmek,firmanın olan yada olacak olan  tüm idari veya adli konularında firma hukuk danışmanlarına, avukatlarına, mali müşavirlerine  dış ticarete ilişkin konularda yapılacak savunmaları teknik olarak hazırlamak,firmanın gümrük idareleri ile olan ilişkilerinde firmayı ve gümrük müşavirini gümrük idareleri ile olumlu ilişkiler içinde tutmak, firmanın dış ticaret ve gümrükle ilgili   konularında tüm resmi ve özel kurumlara karşı temsil etmek, firmanın konu ile ilgili gümrük mercilerinde yapacağı toplantılara firma temsilcileri ile birlikte katılmak, yurtiçi veya yurtdışı dış ticaret ve gümrük mevzuatlarını firma adına araştırmak, gümrük mevzuatlarında firmanın lehine veya aleyhine gelişen mevzuat değişikliklerinde firmayı haberdar etmek, yeni yapılacak yatırım, ithalat veya ihracat projelerinde gümrük sistemini dikkate alarak firmayı yönlendirmek, menşe, kota, kıymet, tarife ve bağlayıcı tarife gibi konularda, uluslar arası anlaşmalar ve mevzuat hükümleri dikkate alınarak firmayı bilgilendirmek................vb. konularda firmaya yardımcı olabilirler.Tabi bu yardım aynı zamanda Gümrük Müsteşarlığına ve Gümrük Müşavirlerine de yapılmaktadır.

Türkiye’deki büyük ve entegre firmalar artık gümrük danışmanlığı sistemini oluşturmak zorundadır.Bu görevi üstlenecek bilgi ve tecrübe deneyimine sahip Müsteşarlıktan ayrılan veya emekli olan kişilerinde bu birikimleri bir şekilde bu firmalara aktarabilmeleri gerekmektedir.